Kinh te dau tu quan tri kinh doanh.

Bạn nghĩ bạn nên kiểm soát hoàn toàn mọi hoạt động của công ty? Xin hãy nghĩ lại.

Nhà tạo mốt tóc Billy Lowe tại Los Angeles có những khách hàng rất nổi tiếng, gồm cả Ellen DeGeneres và diễn viên trong bộ phim truyền hình nổi tiếng Desperate Housewives. Khi không làm việc tại nhà mốt tóc riêng ở Beverly Hills, có lẽ anh đang đi làm tóc cho nhân vật một chương trình trò chuyện trên truyền hình hay cho một sự kiện từ thiện của Hollywood. Sản phẩm chăm sóc tóc đầu tiên của anh sẽ được tung ra thị trường vào cuối năm nay.

Lowe, 35 tuổi, luôn có vẻ điềm tĩnh. Anh biết rằng anh không thể nào kiểm soát mọi việc diễn ra trong công ty mới thành lập được hai năm của mình. Hollywood có thể là một nơi nổi tiếng thất thường và đòi hỏi cao, và việc có kịp tiếp cận thị trường hay không chủ yếu dựa vào vận may. Một vài sự trì hoãn có thể làm hỏng cả những kế hoạch kinh doanh của một ngày và buộc Lowe phải vò đầu bứt tóc. Anh tâm sự: “Đôi khi nó làm bạn không kịp cảnh giác. Thật đáng ngạc nhiên là có nhiều điều không nằm trong tầm kiểm soát của một nhà lãnh đạo.”

Điều này dẫn đến câu hỏi: Là một doanh nhân, thực sự bạn kiểm soát được đến đâu hoạt động của công ty? Không may là mức độ kiểm soát thực chất thường thấp hơn những gì bạn nghĩ. Jeffrey Pfeffer, một giáo sư về hành vi tổ chức tại trường Đại học Stanford và cũng là đồng tác giả của cuốn Hard Facts, Dangerous Half-Truths and Total Nonsense: Profiting from Evidence-Based Management (Những sự thật khó chấp nhận, nửa sự thật nguy hại và những điều hoàn toàn phi lý: Kiếm lời từ quản lý dựa trên thực chứng), cho rằng những giả định vốn có lâu nay về thế giới kinh doanh—rằng các giám đốc điều hành nắm quyền kiểm soát, và rằng họ buộc phải như vậy—thực ra chỉ là một nửa sự thật. Trên thực tế, họ phải đối mặt với vô số những điều chưa biết với mức độ ảnh hưởng không đáng kể nhưng cuối cùng lại có tác động đến kết quả hoạt động của công ty. Ông nói: “Có những việc như thời tiết, sự biến động của thị trường tiền tệ, những động thái của đối thủ cạnh tranh và nhiều điều khác mà nhà lãnh đạo không thực sự kiểm soát được.”

Pfeffer tin rằng một phần của vấn đề là ở chỗ chúng ta đã thần thánh hóa các giám đốc điều hành lên thành những nhân vật anh hùng, có quyền kiểm soát toàn bộ công ty. Điều này không có nghĩa rằng những nhà lãnh đạo không làm nên sự khác biệt—vai trò lãnh đạo của họ xác định một văn hóa doanh nghiệp chung, đối với những người mới khởi nghiệp—chỉ có điều ảnh hưởng của họ đến hiệu quả hoạt động không lớn như người ta nghĩ. Duy trì sự hiểu sai về vai trò lãnh đạo như thế cuối cùng sẽ làm tổn hại đến lợi nhuận. Pfeffer cho rằng: “Thách thức lớn đối với các công ty dù lớn hay nhỏ là phải khiến tất cả mọi người trong công ty nhận thức rõ trách nhiệm cá nhân cũng như trách nhiệm tập thể đối với sự thịnh vượng của công ty. Nếu có một nhà lãnh đạo mạnh mẽ, quyền lực, mọi người sẽ nhìn vào cá nhân ấy và họ nói rằng ‘Đó không phải việc của tôi; đó không phải vấn đề của tôi.’”

Nhà lãnh đạo càng tỏ ra quá tự tin, họ càng cho rằng họ đóng vai trò chủ chốt trong thành công của công ty. Đó là ý kiến của Mathew Hayward, tác giả của cuốn sách mới Ego Check: Why Executive Hubris Is Wrecking Companies and Careers and How to Avoid the Trap (Kiểm tra bản ngã: Tại sao tính kiêu ngạo của nhà quản lý lại gây hại cho công ty và sự nghiệp, làm thế nào để tránh điều đó), đồng thời là giáo sư tại trường Đại học Colorado, Boulder, người chuyên nghiên cứu sự tự tin trong việc ra quyết định kinh doanh. Nghiên cứu của ông cho thấy bản ngã của người giám đốc càng cao, anh ta càng phải trả giá cao, vì anh ta cho rằng sự can thiệp thần thánh của mình có thể tăng cao lợi nhuận. Ông nói: “Đó chính là lý do tại sao chúng ta thấy lợi nhuận chỉ vào khoảng từ 30% đến 50%. Tính tự kiêu là nguyên nhân hàng đầu.”

Bạn cần phải tự tin mới có thể mở công ty, và ảnh hưởng của bạn với tư cách nhà sáng lập vẫn duy trì sức mạnh trong quá trình phát triển của công ty. Điểm mấu chốt là ở chỗ bạn phải biết ảnh hưởng của bạn nằm ở đâu và không nằm ở đâu. Các doanh nhân không thể kiểm soát những nhân tố bên ngoài, nhưng họ nên sớm kiểm soát được hướng đi chung của toàn công ty, điều mà công ty chú trọng và những người mà công ty tuyển dụng. Đó là ý kiến của Jeff Benrey, 44 tuổi, đồng sáng lập hãng Trovix, một công ty phần mềm tại Mountain View, bang California, với 40 nhân viên và doanh thu hàng năm vượt quá 1 triệu đô la. Anh bày tỏ: “Điều mà bạn có thể kiểm soát tốt nhất là những người bạn lựa chọn vào làm trong công ty.”

Pfeffer tin rằng những nhà lãnh đạo ngày nay cần có đủ tự tin để hành động nhưng cũng cần đủ đức tính khiêm tốn để nhận ra rằng họ không biết tất cả mọi thứ. Họ nên để nhân viên tác động lên các quyết định và lắng nghe họ khi họ nói rằng công ty đang đi chệch hướng.Pfeffer cho rằng: “Nếu bạn phải tự đưa ra quyết định trong mọi việc, có thể bạn đồng thời đang trả lương cho những thằng ngốc. Họ lấy rẻ hơn."
Shawn Ramsey, người sáng lập ra Crossroads PR in Raleigh, bang North Carolina, thừa nhận rằng cô đã từng ham muốn kiểm soát mọi việc khi mới mở công ty bốn năm về trước, nhưng rồi cô đã học được cách trao quyền cho chín nhân viên của công ty. Ramsey, 37 tuổi, cho rằng cô có ảnh hưởng lớn đến danh tiếng, tầm nhìn, sự định giá, lập danh sách khách hàng mục tiêu và lên kế hoạch, nhưng cảm thấy ảnh hưởng của mình còn hạn chế trong những lĩnh vực như tạo động lực. Cô nói: “Nếu ai đó không toàn tâm toàn lực hay không trung thành với công ty, bạn có thể làm nhiều điều để thay đổi sự thực đó”.

Lowe cho rằng những nhà lãnh đạo cần phải tin rằng họ có thể lãnh đạo. Dù tốt hay xấu, tri giác vẫn là chín phần mười của hiện thực. Lowe cười và nói: “tôi đang nghĩ rằng ‘Gã này đang cầm một cây kéo, tốt hơn là mình nên phải phép’, đó là một sự cân bằng hoàn hảo."
Chris Pentilla là nhà báo tự do tại khu vực Chapel Hill, bang North Carolina.